စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ - Happiness


★ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တန္ဖိုးကို #ပီတိ လို႔ေခၚတယ္။ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမွာ အေရးပါတယ္ဆိုတဲ့ဟာကို

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ - Happiness
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

★ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ တန္ဖိုးကို #ပီတိ လို႔ေခၚတယ္။ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈမွာ အေရးပါတယ္ဆိုတဲ့ဟာကို ဒီစာအုပ္ေလး (HAPPINESS : A Guide to Developing Life's Most Important Skill - Matthieu Ricard) ထဲက ဟာကို ဖတ္ျပမယ္။

★ ဒီ စာအုပ္က HAPPINESS တဲ့ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံသား ဘုန္းၾကီးတစ္ပါး ေရးထား Cellular Biology နဲ႔ PhD ရခဲ့တာ ဒီဘုန္းၾကီးက။ တရားထိုင္လာတာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ ၄၀ ေက်ာ္ ေလာက္ရိွေနျပီ။ စာမ်က္ႏွာ-၁၇၀ ဘုန္းဘုန္း ဖတ္ျပမယ္။

Three main conclusions emerge from such work.

★ Happiness အေၾကာင္း ေပ်ာ္ရႊင္မႈအေၾကာင္း ေျပာၾကတယ္ေလ သုေတသနေတြလုပ္ၾကတယ္။ အဲဒီဟာထဲကေန ေပၚလာတဲ့ ေကာက္ခ်က္သံုးခု ရိွတယ္တဲ့။ နံပါတ္ (၁)ကေတာ့...

First, outward conditions and other general factors - such as wealth, education, social status, hobbies, sex, age, ethnicity, and so on - have circumstantial influence but account altogether for no more than 10 to 15 percent of the variable satisfaction quotient.

★ Outward conditions ဆိုတာက အျပင္ကအေၾကာင္းအရာေတြ တခ်ိဳ႕က အိမ္ပိုၾကီးတယ္ တခ်ိဳ႕က အိမ္ေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕လူေတြ အိမ္က လမ္းနဲ႔ကပ္ေနေတာ့ ဖုန္ေပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ နည္းနည္းေတာင္ကုန္းေပၚမွာ ေလပိုျပီးေတာ့ ေကာင္းတယ္။

★ တခ်ိဳ႕ ေရခက္တယ္၊ တခ်ိဳ႕ ေရပိုျပီးေတာ့ ေကာင္းတယ္။ အဲဒီလို အျပင္က အေနအထားေတြေပါ့။ စား၀တ္ေနေရး က်န္းမာေရးဆိုတဲ့ အျပင္က ပစၥည္း စားစရာ တခ်ိဳ႕က ပိုက္ဆံရိွတယ္ တခ်ိဳ႕က် ပိုက္ဆံ သိပ္မရိွဘူး။ ေခၽြေခၽြတာတာ စားရတယ္။

★ ဗဟုသုတျဖစ္ေအာင္ ေျပာလိုက္အုန္းမယ္ အင္တာနက္ေပၚမွာ ဘုန္းဘုန္းတို႔ သံုးပါးဓာတ္ပံု တက္လာလို႔ေလ။ ပါေမာကၡခ်ဳပ္ဆရာေတာ္ ေဒါက္တာ အရွင္နႏၵမာလာဘိ၀ံသ အဂၢမဟာပ႑ိတ ဆရာေတာ္ၾကီးနဲ႔ ေနာက္ျပီးေတာ့ ေနာက္တစ္ပါးက မႏၲေလး ႏိုင္ငံေတာ္ပရိယတၱိသာသနာ႔တကၠသိုလ္ ပါေမာကၡခ်ဳပ္ဆရာေတာ္ မိဂဒါ႐ုံ ဆရာေတာ္လုိ႔လည္းေခၚတယ္ ေဒါက္တာ ပ႑ိတာတာ၀ရာဘိ၀ံသ နဲ႔ ဘုန္းဘုန္းနဲ႔ သီရိလကၤာ မွာ ရိုက္ထားတဲ့ ဓာတ္ပံု၊ ဘုန္းဘုန္းတုိ႔ သီရိလကၤာ ေရာက္ခါစ။

★ ဘုန္းဘုန္းတုိ႔ သီရိလကၤာေရာက္ခါစက ဆုိရင္ေလ မနက္ဆြမ္းကို သံဃာ (၇)ပါး ရိွတာေလ အဲဒီ ႏွစ္ပါး အပါအ၀င္ (၇)ပါး ရိွတာ ဘုန္းဘုန္းက အသက္ ၂၆-ႏွစ္ ဦးဇင္းငယ္ေလး။ သံဃာ (၇)ပါး ရိွတာ မနက္ဆြမ္းကို ဘုန္းဘုန္းတုိ႔ ကိုယ္တိုင္လုပ္ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ မ်ားမ်ားစားစား ခ်က္စရာမရိွဘူး။

★ ေခါက္ဆြဲေျခာက္သံုးထုပ္ ေခါက္ဆြဲေျခာက္ကို တခါတည္း ေခၽြေခၽြတာတာ သံုးတယ္ေပါ့။ သံုးထုပ္ကို ဘုန္းၾကီး (၇)ပါး မနက္စာ ဘုန္းတယ္။ အခုက်ေတာ့ ပါေမာကၡခ်ဳပ္ဆရာေတာ္ ဆိုျပီးေတာ့ တစ္ႏုိင္ငံလံုးက အက်ိဳးေက်းဇူး ခံစားတာေပါ့ ဆရာေတ္ာၾကီးရဲ႕ အသိဉာဏ္ေတြ သီလ သမာဓိ ပညာေတြ ေနာက္ မႏၲေလး ဆုိလည္း အဲလိုပဲ တျခားဆရာေတာ္ေတြလည္း ရိွေသးတယ္။

★ ေနာက္ အဲထဲမွာ က်ိဳကၠေလာ့ဆရာေတာ္ ေဒါက္တာအရွင္စႏၵာဝရာဘိဝံသ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာေထရ၀ါဒ ဗုဒၶသာသနာျပဳတကၠသုိလ္၏ ဒုတိယပါေမာကၡခ်ဳပ္ဆရာေတာ္၊ အဲတစ္ပါးလည္း ပါတယ္ ဘုန္းဘုန္းလည္း ပါတယ္။ အခု ေအာက္စဖို႔ဒ္ဆရာေတာ္ဆုိတဲ့ဟာ ဆြမ္းဟင္းေတြက တခ်ိဳ႕ေနရာမွာဆုိ စားပြဲေတာင္ မဆန္႔ဘူး။

★ ဒါေပမဲ့ သီရိလကၤာမွာ ဘုန္းဘုန္းတုိ႔ (၇)ပါးက ေခါက္ဆြဲေျခာက္သံုးထုပ္ ျပဳတ္ျပီးေတာ့ေလ ဒီ (၇)ပါးစာ တစ္ထုပ္ကို ႏွစ္ပါးေတာင္ မကဘူး ဟုတ္တယ္မုိ႔လား။ သံုးထုပ္ကို (၇)ပါးဆုိေတာ့ အဲပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ ဘုန္းဘုန္းတို႔ ေနခဲ့တာေလ ဒါေပမဲ့ ဘုန္းဘုန္းတုိ႔က စိတ္မညစ္ဘူး။

★ အျပင္က ပစၥည္း ျပည့္စံုတယ္ ခ်ိဳ႕တဲ့တယ္ဆုိတာ သူက ဒီသုေတသန အရဆုိရင္ ေပ်ာ္ရႊင္မႈရဲ႕ ၁၅-ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ပါႏုိင္မယ္။

Second, we seem to have a genetic predisposition to being happy or unhappy - about 25 percent of our potential for happiness appears to be determined by genes.

★ ေနာက္ထပ္ ၂၅-ရာခိုင္ႏႈန္းက်ေတာ့တဲ့ ကမၼေဗဒ ဆုိတာ Genes ေပါ့ ေမြးရာပါ အဲထဲမွာ ပါလာတာ။ အရမ္းကို ျငီးတတ္တဲ့ မိဘဆီကေန ေမြးဖြားလာတဲ့ ကေလး သူမ်ားေလာက္ မေပ်ာ္မွာေတာ့ ေသခ်ာသေလာက္ နီးပါးေလာက္ရိွတယ္။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနတတ္တဲ့ မိဘဆီကေန ေမြးဖြားလာတဲ့ ကေလး ဒီကေလး ေလာကဓံကို ပိုျပီးေတာ့ ခံႏိုင္ဖို႔ရာ ရိွတယ္။ ဒါ Genes ထဲမွာ ေပၚလာတာ။… Genes ဆိုတာက ဗီဇကိုေျပာတာ။

★ နံပါတ္သံုး ကေတာ့ ခုန ၁၅-ရာခုိင္ႏႈန္းရယ္ ၂၅-ရာခိုင္ႏႈန္းရယ္ ဆုိရင္ ၄၀-ရာခိုင္ႏႈန္း။ က်န္တဲ့ ၆၀-ရာခိုင္ႏႈန္းက်ေတာ့...

Third, we can exert considerable influence on our experience of happiness and unhappiness through the way we live and think, how we perceive life's events, and how we react to them.

★ က်န္တဲ့ဟာကေတာ့ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အေနအထားေပၚမွာ အေျခအေနေပၚမွာ အဲဒါကို ကိုယ္က ဘယ္လိုၾကည့္တယ္ဆိုတာ ကိုယ္ရဲ႕ အျမင္ေပၚမွာ ကိုယ္ကဘယ္လိုေနထိုင္တယ္ဆိုတဲ့ ကိုယ္ရဲ႕ အေနအထိုင္ေပၚမွာ How we perceive them အဲဒါကို ဘယ္႐ႈေထာင့္ကေန ၾကည့္တယ္ဆိုတဲ့အေပၚမွာ အဲေပၚမွာ မူတည္တယ္တဲ့။

★ ခုနေနတုန္းက ဘုန္းဘုန္းေျပာခဲ့ျပီးျပီ လူတစ္ေယာက္က ကိုယ့္ကို ဆဲဆိုတယ္ဆိုရင္ ငါ့ လာဆဲရမလား ဒီ႐ႈေထာင့္ကေန ၾကည့္ရင္ ျပန္ျပီးေတာ့ ရိုက္တယ္။ အဲလို မဟုတ္ဘဲ ဒီလူကေတာ့ အလိုလိုေနရင္း နဲ႔ သူ စိတ္ဒုကၡေရာက္ေနျပီ ဒုကၡေတြလိုက္ရွာေနျပီ။ အဲလိုေျပာရင္ ကိုယ့္စိတ္က ဆူပူမႈမျဖစ္ဘူး သူ႔ကိုပဲ သနားတယ္။

ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ေအာက္စဖို႔ဒ္ဆရာေတာ္ေဒါက္တာဓမၼသာမိ
???

“စိတ္လွဳပ္ရွားမႈမလိုအပ္တဲ့ ပီတိ Joy Without Excitement (၂၁.၁.၁၉ မိုးေကာင္း) ” တရားေတာ္္မွ ေကာက္ႏႈတ္ေရးသားပူေဇာ္ပါသည္။
Transcribed #ThazinHtike
photo credit original uploader