မုဒိတာနဲ႔ ေစာင့္ေရွာက္လိုက္ရင္ ပစ္တုိင္းေထာင္လုိ
ဘယ္လုိပဲပစ္ခ်ခ် ျပန္ေထာင္တယ္
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
မုဒိတာတုိင္းျပည္တည္ေဆာက္ရေအာင္ - အပိုင္း(၇)

★ ေနာက္ဆံုးတစ္ခုကေတာ့ ဘာတုန္းဆုိရင္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ၾကိဳးစားအားထုတ္မႈ ကိုယ့္စိတ္ကို training လုပ္မႈ အဲဒီအေပၚမွာ ရာခုိင္ႏႈန္း-၆၀ ကေန ၆၅ အထိရိွပါတယ္။ ဒါကေတာ့ conscious choice လုိ႔ေခၚတယ္။ ေနတာထုိင္တာ ဘယ္လိုေနတုန္း ဘယ္လုိထိုင္တုန္း?

★ အရက္မ်ားမ်ား ေသာက္မလား? ကြမ္းယာေတြရာလား? ေဆးေျခာက္ေတြေရာလား? ေနာက္ျပီးေတာ့ အားကစားရိွသလား? ေနာက္ျပီးေတာ့ ကုိယ္ရဲ႕ Emotion ကို ကိုယ္ Positive ျဖစ္ေအာင္ training (ေလ့က်င့္) ထားသလား?

★ ဒါမွမဟုတ္ ေနရာတုိင္းမွာ ကိုယ္က tense ျဖစ္တတ္သလား? အဲဒီ training ေပၚမွာ မူတည္တာ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီ ၆၀ ကေန ၆၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ဒီဟာကို မုဒိတာနဲ႔ ေစာင့္ေရွာက္လိုက္ရင္ တရားနာပရိတ္သတ္တို႔ ပစ္တုိင္းေထာင္ဆုိတာ ဘယ္လုိပဲ ပစ္ခ်ပစ္ခ် အဲဒီ အရုပ္ေလးက သူ႔ဟာသူ ျပန္ျပီးေတာ့ ေထာင္တယ္။

★ အေျခအေနေတြ ဘယ္လုိပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ စိတ္ခ်မ္းသာေအာင္ ကိုယ့္ရဲ႕ Self-Confidence ေပ်ာက္မသြားေအာင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္တဲ့စိတ္ ေပ်ာက္မသြားေအာင္ ထိန္းသိမ္းႏိုင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္မယ္။

★ အခုေျပာတာမ်ားသြားျပီ လက္ေတြ႔ေလး နည္းနည္းလုပ္ရေအာင္။ မုဒိတာမလုပ္ခင္မွာ သတိပ႒ာန္ေလး နည္းနည္းလုပ္ရမယ္။ သတိပ႒ာန္ ဘုန္းဘုန္းတို႔ သံုးမိနစ္ေလာက္လုပ္မယ္။

"ဟာ အရွင္ဘုရား သူမ်ားေတြ ၅-နာရီေလာက္ ထုိင္တာလည္းရိွတယ္ တစ္ၾကိမ္တည္းနဲ႔ ၁၀-နာရီထုိင္တာလည္း ရိွတယ္။ အရွင္ဘုရား ဘာလို႔ ၃-မိနစ္ပဲ ထုိင္တုန္း?"

🍃 လုပ္ငန္းခြင္မွာ ထုိင္ေစခ်င္လို႔။ ၃-မိနစ္ထုိင္တယ္ဆိုရင္လည္းပဲ စိတ္က ေအာက္ကိုေလွ်ာက်သြားမယ့္ စိတ္က မက်ေတာ့ဘူး။ သူ႔ကို ဘရိတ္အုပ္လုိက္ရတယ္။ ေခါင္းထဲမွာ ၀င္လာတဲ့ Negative အေတြးေတြကိုလည္း ကိုယ္သတိရျပီးေတာ့ ေအာ္ ဒါ Negative အေတြးေတြ၀င္ေနတယ္။

★ သူ႔ကို You can change the cause. သူ႔ကို လမ္းေၾကာင္းျပန္ျပီး တည့္ေပးလုိ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၃-မိနစ္ပဲ တရားထိုင္မယ္ ပထမဆံုး။ ဒါကေတာ့ သတိပ႒ာန္တရားထုိင္တယ္။ ျပီးရင္ေတာ့ မုဒိတာ တရားထုိင္မယ္။ မုဒိတာ တရားထိုင္တာ ဘုန္းဘုန္းတို႔နဲ႔ ထုိင္တဲ့အခါမွာ ခပ္ၾကာၾကာေလးထုိင္ ၇-မိနစ္ ၈-မိနစ္ေလာက္ထိုင္မယ္။

🧘‍♂️🧘‍♀️ ကိုယ့္ဟာကိုယ္ ထုိင္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ရုံးမွာ အလုပ္ေတြမ်ားတယ္ဆိုရင္ ခဏေလးနားျပီးေတာ့ ၂-မိနစ္ေလာက္ အခ်ိန္ယူ ၃-မိနစ္ေလာက္ အခ်ိန္ယူျပီးေတာ့ ေကာင္းတာေလးကို ေတြးလိုက္။

🍃 ၀င္ေလထြက္ေလ ၾကည့္လုိက္။ ေကာင္းတာေလးကို ေတြးလုိက္ ၀င္ေလထြက္ေလ ၾကည့္လုိက္ ဆုိရင္ Stress (စိတ္ဖိစီးမႈ) ဒဏ္ အမ်ားၾကီး ခံႏုိင္တယ္တဲ့။

★ ဘာျဖစ္လို႔တုန္း မုဒိတာ လုပ္ေနတယ္ ၀င္ေလထြက္ေလကို ၾကည့္ျပီးေတာ့ Mindfulness ဆိုတဲ့ သတိတရား ရိွေနတယ္ဆိုရင္ ဦးေႏွာက္ရဲ႕ ACC အပိုင္းေလးက အလုပ္လုပ္တာတဲ့ Anterior cingulate cortex ဆိုတဲ့ ေနရာက လုပ္တာ။

★ တကယ္လို အဲလို မလုပ္ဘူးဆုိရင္ စိုးရိမ္တဲ့စိတ္ကို စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို အျမဲတမ္းပဲ သူ႔ကို check မလုပ္ဘဲနဲ႔ ဒီတုိင္းလြတ္ထားရင္ ဦးေႏွာက္အေဟာင္းျဖစ္တဲ့ Amygdala က အလုပ္လုပ္တယ္။ Amygdala က အလုပ္လုပ္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ Charles Darwin ေျပာတဲ့စကား Fight and Flight mode ထဲ ၀င္သြားႏိုင္တယ္။

★ ဘာမွကို အရမ္းအေရးမၾကီးတဲ့ ကိစၥေလးနဲ႔လည္း Fight and Flight mode ထဲမွာ၀င္တယ္။ Fight and Flight mode ထဲ ၀င္သြားရင္ အင္ဂ်င္နီယာႏွစ္ေယာက္ စကားေျပာေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာ ႏွစ္ဂိုဏ္းျဖစ္သြားမယ္။ သံုးေယာက္ေဆြးေႏြးရင္ သံုးဂိုဏ္းျဖစ္သြားမယ္။

★ သူမ်ားေတြ ဘာေျပာတုန္း ဘုရားဖူးသြားတာတဲ့ ဗုဒၶဂယာဘုရားဖူးသြားတာ အရမ္းပင္ပန္းတယ္။ ခရီးက အရမ္းပင္ပန္းတယ္ အဲဒါ မုဒိတာ မလုပ္ႏိုင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ ေနာက္ျပီးေတာ့ ျမတ္စြာဘုရားရဲ႕ ဂုဏ္ေတာ္ေတြကို ပြားမ်ားျပီးေတာ့ ဗုဒၶါႏုႆတိ ၾကပ္ၾကပ္မလုပ္ႏိုင္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ဆိုရင္ ဘုရားဖူးသြားတာ သံုးေယာက္သြားရင္ သံုးဂိုဏ္းနဲ႔ ျပန္လာတယ္တဲ့။

★ ေလးေယာက္သြားရင္ ေလးဂိုဏ္းနဲ႔ ျပန္လာတယ္ ဘုန္းၾကီးအပါအ၀င္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဘုန္းဘုန္း ဘုရားဖူးလိုက္ပို႔ေတာ့မယ္ဆိုရင္ အဲဒါေတြ အျမဲတမ္းေျပာထားရတယ္။ ခရီးၾကမ္းလိမ့္မယ္ ခရီးၾကမ္းလိမ့္မယ္ ေမွ်ာ္လင့္ထား အိပ္ေရးပ်က္လိမ့္မယ္ ေမွ်ာ္လင့္ထား။ အစားအေသာက္ပ်က္လိမ့္မယ္ ေမွ်ာ္လင့္ထား။

★ စားေသာက္ဆိုင္ေကာင္းေကာင္းေတြ ေနရာတုိင္းမွာ ရိွခ်င္မွ ရိွလိမ့္မယ္ ေမွ်ာ္လင့္ထား။ ကိုယ္ေနေနက် ပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္မယ္ ညစ္ပတ္ရင္ ညစ္ပတ္ေနလိမ့္မယ္ ေမွ်ာ္လင့္ထား။ ဒီၾကားထဲမွာ ေန႔တုိင္းေန႔တုိင္း သဒၶါတရားေတြ ျဖစ္ေအာင္ ေနာက္ မုဒိတာေတြျဖစ္ေအာင္ ကားေပၚမွာလည္းပဲ မုိက္ခရိုဖုန္းကိုင္ျပီး တရားေဟာရတယ္။ တေလွ်ာက္လံုး တရားေဟာရတယ္။

★ အဲေလာက္ထိ မလုပ္ႏိုင္ရင္ ငါးေယာက္သြားရင္ ငါးဂိုဏ္းျဖစ္ျပီး ျပန္လာတယ္ အဲလိုျဖစ္တယ္။ ထိလြယ္ရွလြယ္ Fragility of emotion ဆိုတာ Emotion က ထိလြယ္ရွလြယ္တာ။ ဒါေၾကာင့္ အဲလိုမျဖစ္ေအာင္ ဒီေန႔ တရားထိုင္နည္းႏွစ္နည္း သင္ေပးမယ္။

🧘‍♂️🧘‍♀️ ပထမတစ္နည္းက်ေတာ့ သတိပ႒ာန္ဆိုတဲ့ Mindfulness သင္ေပးမယ္၊
🧘‍♂️🧘‍♀️ဒုတိယ တစ္နည္းက်ေတာ့ မုဒိတာ သင္ေပးမယ္။

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။

ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ေအာက္စဖို႔ဒ္ဆရာေတာ္
ေဒါက္တာဓမၼသာမိ
🙏🙏🙏

“မုဒိတာတုိင္းျပည္တည္ေဆာက္ရေအာင္ Let’s Build a Mudita Nation (၃.၇.၂၀၁၉ - နည္းပညာတကၠသိုလ္ - မႏၲေလး)” တရားေတာ္မွ ေရးသားပူေဇာ္ပါသည္။

Photo credit https://www.facebook.com/Oxfor....dSayardawDrDhammasam